Soms is stroom op de groothandelsmarkt minder dan niets waard. Dat heet een negatieve stroomprijs. In 2025 gebeurde dat in Nederland 584 uur, tegen 458 uur in 2024. Een thuisbatterij kan daarop inspelen, maar of dat iets oplevert, hangt af van jouw situatie.
Het klinkt als gratis stroom, maar zo eenvoudig is het niet. Of je er iets aan hebt, hangt af van je contract, je zonnepanelen en je verbruik, bijvoorbeeld van een laadpaal of airco. In dit artikel leggen we uit wat het is, hoe vaak het voorkomt en wat een thuisbatterij er wel en niet mee doet.
In dit artikel lees je:
- Wat een negatieve stroomprijs is en waarom die ontstaat
- Hoe vaak het voorkomt in Nederland en of dat toeneemt
- Of je echt betaald wordt om stroom te gebruiken en of zonnepanelen uitgaan
- Wat het einde van de salderingsregeling ermee te maken heeft
- Wat een thuisbatterij kan doen en voor wie dat past
Een negatieve stroomprijs ontstaat als er op de groothandelsmarkt tijdelijk meer stroom wordt opgewekt dan er wordt gebruikt.
Wat betekent een negatieve stroomprijs en wanneer ontstaat die?
Stroom wordt verhandeld op de groothandelsmarkt. De prijs hangt af van vraag en aanbod. Is er veel aanbod en weinig vraag, dan zakt de prijs. Soms zelfs onder nul. Je hoort ook wel de term negatieve energieprijzen, maar hier gaat het om stroom.
EPEX SPOT, de Europese stroombeurs, legt het zo uit: negatieve prijzen ontstaan bij een overschot aan productie ten opzichte van het verbruik. De prijs is dan een signaal om de productie te verlagen, het verbruik te verhogen, of allebei.
Let op: dit is de marktprijs. Dat is niet hetzelfde als het tarief op jouw energierekening.
Waarom ontstaan negatieve stroomprijzen?
Volgens EPEX SPOT gebeurt het bij een hoge productie van hernieuwbare stroom, een laag verbruik en opwek die zich niet zomaar laat terugschroeven. Sommige centrales zet je immers niet zomaar uit en weer aan.
Denk aan een zonnige middag waarop veel panelen stroom leveren en weinig mensen veel stroom nodig hebben. Dan is er meer aanbod dan vraag, en kan de prijs onder nul zakken.
Hoe vaak komt een negatieve stroomprijs voor?
Volgens TenneT was de stroomprijs in 2024 in 458 uur negatief en in 2025 in 584 uur. TenneT, de beheerder van het hoogspanningsnet, zegt er ook bij dat die prijzen minder diep onder nul zakten dan in eerdere jaren.
In 2026 is het beeld anders. Volgens de ACM (Energiemonitor van 13 augustus 2026) zijn er tot nu toe minder uren met een negatieve elektriciteitsprijs. De ACM ziet daarin een teken dat vraag en aanbod elkaar steeds beter weten te vinden.
Je kunt er dus niet blind op rekenen dat het elk jaar vaker gebeurt. Een negatieve stroomprijs is een moment dat voorkomt, geen vast gegeven om je plannen op te bouwen.
Word je betaald bij een negatieve stroomprijs?
Niet automatisch. Op je rekening staat meer dan de marktprijs alleen. Volgens de ACM betaal je naast de leveringskosten ook netbeheerkosten en belastingen, en bepaalt je leverancier zelf de hoogte van de leveringskosten. Of jouw tarief onder nul komt, hangt daarom af van je contract.
Heb je een vast contract, dan verandert je tarief per kilowattuur niet tijdens de looptijd. Heb je een dynamisch energiecontract, dan verandert je tarief elk kwartier, uur of dag, omdat het gekoppeld is aan de groothandelsprijs. Volgens de ACM heeft inmiddels 8 procent van de huishoudens zo’n contract. Kijk in je contractvoorwaarden hoe jouw leverancier met negatieve marktprijzen omgaat, of vraag het na.
Gaan zonnepanelen uit bij een negatieve stroomprijs?
Soms gaan zonnepanelen tijdelijk uit. Daar zijn twee verschillende redenen voor.
De eerste is het stroomnet in je buurt. Volgens Netbeheer Nederland kan de spanning te hoog oplopen als panelen veel meer stroom opwekken dan een huishouden gebruikt en de rest wordt teruggeleverd. De omvormer schakelt dan automatisch uit om overspanning te voorkomen en gaat zelf weer aan als het risico voorbij is. Dat gaat over de spanning op het net, niet over de prijs.
De tweede is de prijs. TenneT meldt dat hernieuwbare opwek steeds vaker productie afschaalt als de prijs negatief is: meer dan 1.000 GWh in 2025, tegen 768 GWh in 2024. Afschalen betekent dat een opwekker minder stroom levert dan hij kan. Dat gaat over de hernieuwbare opwek in Nederland als geheel.
Wil je je zonnepanelen uitzetten bij een negatieve prijs? Wat dat voor jou betekent, hangt af van je contract en je installatie. Laat je eerst adviseren voordat je zelf iets uitzet.
Wat heeft een negatieve stroomprijs met het einde van salderen te maken?
Veel zonnepaneelbezitters leveren op zonnige middagen stroom terug. Dat zijn momenten met veel aanbod, waarop de marktprijs kan dalen.
Tot nu toe verreken je teruggeleverde stroom met wat je afneemt. Maar volgens de Rijksoverheid stopt de salderingsregeling op 1 januari 2027. Daarna krijg je een vergoeding van je leverancier. Tot 2030 moet die minimaal 50 procent van het kale leveringstarief zijn, het stroomtarief zonder belastingen. Leveranciers mogen wel terugleverkosten rekenen, maar alleen voor kosten die ze maken om de teruggeleverde stroom te verwerken.
Heb je een dynamisch tarief, dan kan je terugleververgoeding volgens de ACM vaker veranderen. Meer over wat er verandert, lees je in ons artikel over de salderingsregeling die in 2027 stopt. Benieuwd wat terugleverkosten precies zijn? Lees dan ons artikel daarover.
Wat kan een thuisbatterij doen bij een negatieve stroomprijs?
Een thuisbatterij kan stroom opslaan op het moment dat er veel van is. Dat kan stroom van je eigen panelen zijn, in plaats van terugleveren op een moment dat dat weinig kan opleveren. Heb je een dynamisch contract en stuurt je systeem op de prijs, dan kan de batterij ook stroom van het net laden als de prijs laag of negatief is. In de avond gebruik je die stroom zelf.
Een Energy Management System (EMS) bepaalt dat automatisch. Dat is de software die kijkt wanneer je batterij moet laden en ontladen. Hoe een batterij op de energiemarkt werkt, lees je in ons artikel over handelen op de energiemarkt.
Een belangrijk detail: laden kost tijd. Hoe snel je batterij vol is, bepaalt hoeveel van een periode met negatieve prijzen je kunt benutten. Lees daarom ook hoe snel een thuisbatterij oplaadt.
Loont het voor jou?
Dat hangt af van jouw situatie. Dit zijn de punten die het verschil maken:
- Je contract. Alleen met een tarief dat de marktprijs volgt, kan een batterij daarop inspelen.
- Je zonnepanelen. Heb je er, dan telt vooral wat je na 2027 voor teruglevering krijgt.
- Je verbruik in de avond. Gebruik je dan veel stroom, dan heb je meer aan opgeslagen stroom.
- De grootte en het vermogen van je batterij. Die bepalen hoeveel je in korte tijd kunt laden.
- Je EMS. Systemen verschillen in hoe ze op prijzen sturen.
Let op: het aantal uren schommelt van jaar tot jaar, gebruik de cijfers als richtlijn. Meer over de combinatie lees je in ons artikel over een thuisbatterij met een dynamisch energiecontract.
Benieuwd wat dit voor jouw woning betekent?
Reken niet op negatieve stroomprijzen als vast onderdeel van je rekensom. Ze komen voor, maar het aantal uren schommelt. Of een thuisbatterij bij jou past, hangt af van je zonnepanelen, je contract en wanneer je stroom gebruikt.
Bij Solar2Led leveren en installeren we thuisbatterijen van merken als GoodWe, AlphaESS, Dyness, SolarEdge, Enphase, KStar en SigEnergy. Samen kijken we vrijblijvend welke oplossing bij jouw huis past, compleet en volledig ontzorgd.
Wil je weten wat een thuisbatterij voor jouw situatie kan betekenen? Vraag vrijblijvend een adviesgesprek aan bij Solar2Led.
