Het stroomnet in Gelderland zit vol. En dat merk je steeds vaker als je je woning wilt verduurzamen. Wil je een nieuwe aansluiting aanvragen, je bestaande aansluiting verzwaren of een warmtepomp, laadpaal of andere grote verbruiker installeren? Dan is de kans groot dat je met een wachttijd te maken krijgt.
Maar wat is netcongestie precies? Waarom is het probleem in Gelderland zo groot? En vooral: wat kun je zelf doen? In dit artikel leggen we uit wat netcongestie voor jouw woning kan betekenen en welke mogelijkheden je hebt om minder afhankelijk te worden van de beschikbare netcapaciteit.
In dit artikel lees je:
- Waarom het stroomnet in Gelderland vol raakt
- Wat er per 1 juli 2026 verandert voor huishoudens
- Hoe lang de wachttijden kunnen zijn
- Wat je zelf kunt doen om minder afhankelijk te zijn van netcapaciteit
Gelderland is, samen met Flevoland en Utrecht, een van de regio’s waar het elektriciteitsnet zwaar onder druk staat. Begin 2026 bleek de situatie zelfs ernstiger dan eerder werd aangenomen. Netbeheerder TenneT waarschuwde voor een mogelijke brede aansluitstop. Dat scenario is voorlopig afgewend dankzij een gezamenlijke aanpak van het Rijk, de netbeheerders en de provincie. Toch blijft de situatie kwetsbaar.
Waarom raakt het stroomnet in Gelderland vol?
Steeds meer apparaten in huis werken op elektriciteit. We koken elektrisch, verwarmen onze woning met een warmtepomp en stappen over op elektrisch rijden. Tegelijkertijd liggen er steeds meer zonnepanelen op Nederlandse daken. Dat is goed nieuws voor de energietransitie, maar het stelt het elektriciteitsnet wel voor een flinke uitdaging.
Netcongestie ontstaat wanneer de vraag naar elektriciteit sneller groeit dan de netbeheerder het netwerk kan uitbreiden. Vooral op piekmomenten kan dat problemen geven. Denk bijvoorbeeld aan een koude winteravond waarop veel mensen thuiskomen, de verwarming hoger zetten, koken en hun auto opladen. Of aan een zonnige zomermiddag waarop zonnepanelen veel elektriciteit terugleveren aan het net. Op zulke momenten kan het netwerk simpelweg niet alle stroom verwerken.
Om een algehele aansluitstop te voorkomen, is het FGU gebied, Flevoland, Gelderland en Utrecht, in april 2026 opgedeeld in vijf afzonderlijke congestiegebieden. Daardoor is er in sommige delen nog ruimte voor woningbouw en andere ontwikkelingen, terwijl andere gebieden al tegen hun maximale capaciteit aanlopen.
Wat verandert er per 1 juli 2026?
Voor huishoudens verandert er vanaf 1 juli 2026 iets belangrijks. Tot voor kort werd er standaard capaciteit gereserveerd voor kleinverbruikers, zoals gewone huishoudens. Die reservering vervalt per 1 juli 2026. Dat betekent dat huishoudens in gebieden zonder beschikbare capaciteit voortaan ook op een wachtlijst kunnen terechtkomen, net als bedrijven.
Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer je een nieuwe aansluiting nodig hebt, maar ook wanneer je jouw bestaande aansluiting wilt verzwaren. Een voorbeeld is een woning waar je van 1 fase naar 3 fasen wilt overstappen voor een 3 fase laadpaal of een warmtepomp. Een verduurzamingsplan kan technisch dus prima uitvoerbaar zijn, maar toch vertraging oplopen omdat de benodigde netcapaciteit niet direct beschikbaar is.
Hoe lang moet je wachten op een aansluiting?
De wachttijden waren al behoorlijk opgelopen. In 2025 bedroeg de gemiddelde wachttijd ongeveer 45 weken voor een nieuwe aansluiting. Voor het verzwaren van een bestaande aansluiting was dat gemiddeld 21 weken. In de zwaarst belaste delen van Gelderland kunnen de wachttijden verder oplopen.
Wil je bijvoorbeeld binnenkort een elektrische auto aanschaffen of een warmtepomp installeren? Dan is het verstandig om niet te wachten tot het moment waarop je de installatie daadwerkelijk nodig hebt. Hoe eerder je weet wat er met jouw aansluiting mogelijk is, hoe beter je rekening kunt houden met eventuele wachttijden.
Wat betekent netcongestie voor jouw woning?
Stel dat je jouw woning wilt verduurzamen. Je hebt zonnepanelen en denkt na over een warmtepomp en een laadpaal. Op papier klinkt dat eenvoudig. Je kiest de apparatuur, laat deze installeren en klaar. In de praktijk kan je aansluiting roet in het eten gooien.
Als je aansluiting niet voldoende capaciteit heeft, kan een verzwaring nodig zijn. En als er in jouw regio geen capaciteit beschikbaar is, kom je mogelijk op een wachtlijst terecht. Daarom is het verstandig om jouw situatie zo vroeg mogelijk te laten beoordelen, ook als je de investering pas over een tijdje wilt doen.
Daarnaast wordt het steeds belangrijker om niet alleen te kijken naar hoeveel elektriciteit je gebruikt, maar ook naar wanneer je die elektriciteit gebruikt. Dat wordt de komende jaren nog belangrijker door het tijdsafhankelijke nettarief dat vanaf 2029 ingaat.
Kun je zelf iets doen tegen netcongestie?
Gelukkig hoef je niet altijd te wachten op een zwaardere aansluiting. Met slimme oplossingen kun je het stroomverbruik in huis beter verdelen en pieken voorkomen. Daarmee kun je in sommige situaties voorkomen dat je überhaupt een zwaardere aansluiting nodig hebt.
Verlaag je piekvermogen met load balancing
Een laadpaal met load balancing kijkt hoeveel stroom je woning op dat moment gebruikt. Gebruik je bijvoorbeeld tegelijkertijd de oven, warmtepomp en wasmachine? Dan kan de laadpaal automatisch minder vermogen gebruiken. Zodra er weer capaciteit beschikbaar is, kan het laadvermogen omhoog.
Je kunt daardoor je elektrische auto laden zonder dat je woning direct een zwaardere aansluiting nodig heeft. Dat maakt load balancing vooral interessant wanneer je meerdere grote stroomverbruikers in huis hebt.
Gebruik een thuisbatterij
Een thuisbatterij kan helpen om pieken in je elektriciteitsverbruik op te vangen. De batterij slaat elektriciteit op wanneer die beschikbaar is en je kunt die energie later gebruiken wanneer je meer stroom nodig hebt. Daardoor hoef je op drukke momenten minder elektriciteit rechtstreeks van het net te halen.
Dat kan interessant zijn als je zonnepanelen hebt, maar ook wanneer je jouw energieverbruik beter wilt spreiden. Benieuwd welke batterij bij jouw woning past? Bekijk dan hoe je de capaciteit van een thuisbatterij berekent.
Plan grote verbruikers op een ander moment
Niet ieder apparaat hoeft op hetzelfde moment aan. Je kunt bijvoorbeeld je wasmachine en droger ’s nachts laten draaien. Ook kun je je elektrische auto op een rustiger moment opladen. Door grote verbruikers beter over de dag te verdelen, voorkom je onnodige pieken in je stroomverbruik.
Dat helpt bij het omgaan met de huidige netcongestie en sluit bovendien goed aan op de ontwikkeling richting een tijdsafhankelijk nettarief. Je hoeft dus niet altijd minder elektriciteit te gebruiken. Het kan al helpen om je verbruik beter over de dag te verspreiden.
Wachten is niet altijd de beste strategie
Het elektriciteitsnet in Gelderland wordt de komende jaren uitgebreid. Toch zal de capaciteit op veel plekken voorlopig beperkt blijven. Daarom loont het om nu al vooruit te kijken.
Wil je een warmtepomp, laadpaal of thuisbatterij? Kijk dan niet alleen naar het apparaat zelf, maar ook naar je aansluiting, je energieverbruik en de momenten waarop je veel elektriciteit gebruikt. Met een slimme combinatie van bijvoorbeeld zonnepanelen, een thuisbatterij en load balancing kun je jouw energieverbruik beter sturen. In sommige situaties kun je daarmee voorkomen dat je afhankelijk wordt van een zwaardere aansluiting.
Benieuwd wat dit betekent voor jouw woning?
Netcongestie is niet iets waar je als huiseigenaar zelf het elektriciteitsnet mee kunt uitbreiden. Je kunt wel kijken hoe je jouw woning zo goed mogelijk voorbereidt op de situatie die eraan komt.
Twijfel je of jouw aansluiting geschikt is voor een laadpaal, warmtepomp of thuisbatterij? Of wil je weten welke oplossing het beste past bij jouw energieverbruik? Vraag vrijblijvend een adviesgesprek aan bij Solar2Led. We kijken graag met je mee.
